Hoe maak je gedrag meetbaar ?

Wanneer we het hebben over gedragsverandering, komt bijna vanzelf wel naar voren dat dit samenhangt met het stellen van doelen.

SMART
Om doelen op een juiste manier te stellen moet je ze SMART maken. Dit wil zeggen:
Specifiek
Meetbaar
Acceptabel
Realistisch
Tijdgebonden

Een gemakkelijk meetbaar doel
Ik wil over 1 maand 5 kilo gewicht kwijt zijn. Dit doel is specifiek (afvallen), meetbaar (via de weegschaal), acceptabel (als ik tenminste niet al zo mager ben dat ik geen 5 kilo kan missen), realistisch (in een maand kun je normaal gesproken 5 kilo afvallen) tijdgebonden (1 maand).

Maar nu andere doelen
Het meetbaar maken van veel doelen blijkt in de praktijk nog niet eenvoudig. Doelen als 'ik wil minder stress in mijn werk' of 'ik wil een betere leidinggevende worden' zijn op zich lastig meetbaar.

De tussenstappen
Net als bij het doel afvallen zijn de dagelijkse tussenstappen het gedrag wat bepalend is voor het realiseren van je doel. Als je wil afvallen weet je dat er verschillende criteria zijn zoals, meer bewegen, minder suiker en vet, veel water drinken of een speciaal dieet volgen. Die 5 kilo gaat er niet vanzelf en plotseling af.

In mijn coachgesprekken met mensen laat ik hen aspecten zoeken die voor hen samen hangen met hun doel. Dus in het voorbeeld van minder stress op het werk gaan zij op zoek naar criteria die bepalend zijn voor 'minder stress op het werk'. Voorbeelden hiervan zijn:

• beter plannen
• leren 'nee' zeggen
• relativeren
• bespreekbaar maken van te veel werk
• kunnen ontspannen

Deze criteria zijn op zich ook nog niet zomaar meetbaar, maar het dagelijkse gedrag wat er mee samenhangt kan wel meetbaar gemaakt worden. Meestal vraag ik mensen zichzelf een cijfer te geven op een schaal van 1-10 zoals zij zichzelf nu waarderen per aspect en op welke termijn ze naar welk cijfer willen groeien. (Hierbij rekening houdend met SMART)

En nu naar concreet gedrag
Als we weer even kijken naar het doel afvallen en de genoemde criteria kunnen we deze nog verder specificeren. Wat is meer bewegen? Bijvoorbeeld: elke dag een half uur wandelen. Minder suiker en vet gebruiken? Bijvoorbeeld: alleen koek en chips in het weekend etc. Pas als dat consequent volgehouden wordt, is het uiteindelijke doel haalbaar.

Zo werkt het ook bij aspecten zoals plannen. Wat zijn meetbare aspecten van goed plannen? Elke dag een uur tijd inplannen voor spoedklussen; je telkens afvragen of wat er van je gevraagd wordt ook door jou opgepakt moet worden; tijd voor je zelf nemen etc.

Door het bijhouden van het dagelijkse gedrag kan ontdekt worden of er een stap in de richting van het doel gemaakt . Bijvoorbeeld: de afgelopen week is er inderdaad elke dag een uur ingepland voor spoedklussen. Door in het begin op een heel schoolse wijze deze lijsten voor jezelf te maken, bij te houden en het gedrag vol te houden, kun je een verandering inzetten en wordt je doel bereikbaar. Als je hier heel consequent mee omgaat, wordt het nieuwe gedrag op een gegeven moment vanzelf 'gewoon'.