Hart aan het werk, voorkom burnout

Dit is de titel van een boek van Carien Carsten, psychologe, coach en burnoutdeskundige. Een paar maanden geleden zag ik het boek in de boekhandel liggen en na even bladeren was ik 'verkocht'. Er is al veel geschreven over burnout, vooral over hoe je weer kunt opkrabbelen, vallen en opstaan om er weer uit te komen. Het boek van Carien gaat vooral over de preventie van burnout. Het is een handzaam en praktisch leesbaar boekje met praktijkverhalen, tips en oefeningen. In dit artikel zal ik de strekking van het boek weergeven, aangevuld met mijn eigen voorbeelden die ik in de praktijk tegenkom.

Wat is een burnout

Symptomen van burnout zijn: gevoel van controleverlies, machteloosheid, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, geen twee dingen tegelijk kunnen doen, sneller geirriteerd zijn, gevoel van vervreemding van jezelf of de ander. In het algemeen is het een proces waarin het werk meer energie van je vraagt dan het oplevert. Het probleem ligt vaak niet in het werk zelf, maar in de houding tegenover het werk

Op zoek naar de balans

De rode draad in het boek is: hoe ga je met je energie om. Mensen die uit balans zijn geraakt doen niet meer de dingen die ze echt belangrijk vinden. Zij gaan zo in hun werk op dat ze vergeten naar hun hart te luisteren.

Enkele aspecten die van invloed zijn op een goede energiebalans

De lichamelijke conditie; een financieel gezond bestaan; de mogelijkheid om stress anders te verwerken; inzicht in je risicoprofiel en gedragspatronen voor burnout; je vermogen om je op je sterke kanten en je gewenste resultaat te concentreren; de mate van sociaal in balans zijn; inzicht in je waarden (zie mijn nieuwsbrief van januari 2008) zijn onder andere ingredienten die van invloed zijn op je energiebalans. Een paar van de genoemde aspecten zal ik verder uitwerken.

Gedragspatronen en burnout

Piekeren, uitstelgedrag en perfectionisme leiden onvermijdelijk tot stress. In mijn coachtrajecten kom ik regelmatig mensen tegen die 'lijden' aan perfectionisme. Meestal zou men wel wat meer willen genieten van het leven, maar tegelijkertijd is er de angst van het loslaten. Pas als je echt zelf wil veranderen komt er ruimte voor ontspanning, doen wat je leuk vindt en denken aan de balans. Door het op tijd onderkennen van de symptomen van een (bijna) burnout heb ik eens een manager kunnen helpen zijn (werkzame) leven weer een positieve draai te geven.

Concentratie op het gewenste resultaat

Het is voor sommigen een kunst om hun eigen doelen te stellen en zich te concentreren op het gewenste resultaat. Veel verleidelijker is het soms om achterover te leunen en in de slachtofferrol te kruipen: "het overkomt mij allemaal, men doet mij dit allemaal aan". Op dit moment geef ik samen met een collega trainer-coach een serie workshops voor de doelgroep alleenstaande vrouwen met kinderen die een bijstandsuitkering ontvangen. Einddoel van de workshopserie is een baan voor deze vrouwen. Opvallend is hoe sommigen zich vastbijten in het doel werk en daar ook helemaal voor gaan. Anderen vinden een aaneenschakeling van argumenten waarom zij het doel niet kunnen halen.

Mijn overtuiging is dat je wanneer je het denken in problemen achter je kunt laten, creatief wilt zijn in het bedenken van oplossingen en vooral vast houdt aan je doel, je veel bereiken kunt en je dit nog energie oplevert ook! Als coach kun je heel veel faciliteren in zo'n proces, uiteindelijk moet men het wel zelf willen en doen!

Terug naar het boek

In dit artikel heb ik slechts een heel globale indruk van het boek: hart aan het werk kunnen geven. Iedereen die zich breder in het onderwerp wil verdiepen kan beter het hele boek lezen. In het boek wordt o.a. de diagnose burnout uitgebreider beschreven en er staan een aantal zelftesten, vragenlijsten en oefeningen in die direct toepasbaar zijn.