Leer je boosheid kennen

Opzettelijk vernielen van bushokjes, monumenten, natuur, andermans eigendommen,

etc.kan mij boos maken. Onlangs wandelde ik met mijn hond door ons dorp en zag dat

voor de zoveelste keer een kunstwerk van roestvrijstaal met oranje plexiglas dierenfigu-

ren was vernield. Al lopende zag ik tussen de struiken telkens weer een stuk plexiglas

liggen.Terugdenkend aan het boek dat ik net uit had,vroeg ik mij af: Wat maakt mij zo

boos?

Teleurstelling als oorzaak van boosheid. In het boek Boos wordt er een verband

gelegd tussen de boosheid die je nu voelt en de boosheid die je vroeger in je leven

hebt meegemaakt. In een flits zag ik mijn net nieuwe pop voor me het ene moment

nog met twee blauwe ogen en een seconde later gesloopt door mijn broertje. Een

nieuwe pop die je met twee lege oogkassen aankijkt, dat is wel teleurstellend, zoniet

pijnlijk en verdrietig.

Frustratie en stress gaan meestal vooraf aan boosheid. Neem het dagelijkse

voorbeeld van snel een paar boodschappen af willen rekenen bij de kassa. Er zijn

altijd wachtrijen en uiteindelijk kies jij altijd de verkeerde rij. Je energie om snel die

boodschappen af te rekenen en weer thuis te zijn of op je werk, want je hebt het zo

druk, wordt bruut gestopt. Stresshormonen zijn daar de oorzaak van.

Andere aspecten van boosheid zijn het noodgedwongen opgeven van doelen en be-

hoeftes. We worden vaak boos omdat we ons doel niet kunnen bereiken en daarmee

de onderliggende behoeftes niet vervuld worden. Als je bijvoorbeeld graag op een

speciale dag vrij wil hebben omdat je gepland had een dagje met je familie op stap te

gaan en dat lukt niet omdat het te druk is, moet je dat doel opgeven en wordt je

behoefte: een dagje-uit niet vervuld.

Een alternatief is het doel niet maar zo opgeven maar je probleem oplossen door te

onderhandelen. Je kunt die onderhandeling winnen (je kunt die dag toch vrij nemen),

je kunt verliezen ( je moet toch werken) of er kan een compromis komen (je kunt een

halve dag vrij nemen of een andere dag). Een belangrijke voorwaarde voor construc-

tieve onderhandelingen is wederzijdse integriteit: oog hebben voor de belangen van

de ander.

Uitingen van boosheid. Boosheid kan op verschillende manieren geuit worden,

onder andere: ruzie, (verbaal) geweld, ‘afreageren’ slachtoffer-gedrag, straffen,

afstand nemen, cynisme, ziek worden, jaloezie. Hoe je reageert hangt af van je

persoon en van de situatie. Ik ben zelf iemand die graag direct hetgesprek/

onderhandeling aangaat om op die manier het probleem op te lossen. Er zijn ook

mensen die juist niet meer willen praten als ze boos zijn en alleen maar met rust

gelaten willen worden. Ik ken ook voorbeelden van afreageren op dingen: een

mobieltje in de frituurpan gooien of een gebroken middenhands beentje

vanwege een klap op de muur.

Je boosheid hanteren. Hoe dan ook, het is handig om te leren omgaan met je

boosheid. Als ik de boosheid uit wil praten en iemand anders er juist even niet over

wil praten, zal ik dat moeten respecteren, hoeveel moeite mij dat ook kost. Voor een

gesprek heb je namelijk altijd twee mensen nodig.

Manieren om je boosheid te hanteren:

• relativeren: door je te realiseren dat er door de boosheid stresshormonen zijn

aangemaakt en dat deze ‘piek’ langzaam zal wegebben, kun je je commotie

vaak al kalmeren

• tot tien tellen: een oude remedie, die nog steeds effectief kan zijn

• een paar keer diep in-en uitademen

• fysieke inspanning: een eind hard lopen of wandelen voert de stresshormonen

   ook af

• je boosheid visualiseren, inpakken, vasthouden en dan onderzoeken

• je standpunt verplaatsen van je boosheid naar je hart

Het voert te ver om hier alle manieren verder uit te diepen. Samenvattend is het belang

van onderzoeken van je boosheid het opbouwen van een steviger zelfbeeld om te

kunnen en durven voelen wat je behoeftes zijn. Hierdoor leer je beter je grenzen stellen

en weerstand te bieden tegen boosheid en kritiek van anderen.

Boos zijn op jezelf. Mensen die ik begeleid zijn vaak op de één of andere manier

boos op zichzelf. Boos dat ze zo onzeker zijn; boos dat ze hun emoties ongewild tonen;

boos dat ze geen besluiten kunnen nemen,boos omdat ze toestaan dat anderen hun

agenda bepalen. Deze boosheid heeft te maken met onderliggende gebeurtenissen uit het

verleden en de daaruit ontstane overtuigingen.Tijdens de coaching komt het onderzoeken

van deze boosheid ruimschoots aan de orde, zodat deze hanteerbaar wordt.

* Boos, door Riekje Boswijk-Hummel