 Hoe waarden het verschil kunnen maken
Soms kan het handig zijn om je eigen waardenpatroon binnen een bepaalde context helder te maken, aangezien je dan een basis creeert om een goede beslissing te nemen.
Wat zijn waarden?
Individuele waarden opereren op een hoger niveau in iemands "zijn" dan kwaliteiten. Waarden benoemen de impliciete criteria op basis waarvan iemand handelt. Voorbeelden van waarden zijn: integriteit, betrokkenheid, vrijheid, rechtvaardigheid, gezelligheid.
Waarden binnen een omgeving
Waarden kunnen binnen verschillende omgevingen van een individu benoemd worden. De belangrijkste omgevingen zijn: relatie/gezin, familie, werk, persoonlijke groei, gezondheid. Door eerst een volgorde van belangrijkheid van omgevingen te maken en daarna binnen deze contexten een rangorde van waarden, kun je onderzoeken of de waarden van de ene context in harmonie zijn met die van de andere. Een voorbeeld Voor jou is de context werk het belangrijkste, en binnen deze context ondernemerschap. Als je de context gezin daarnaast zet, met daarbinnen als hoogste waarde samen zijn, dan zouden deze twee waarden uit verschillende omgevingen met elkaar in conflict kunnen komen.
Wanneer heb je iets aan deze wetenschap
Het kan onder andere nuttig zijn deze waardenbepaling te doen: - om een toekomstperspectief voor jezelf te bepalen.
- bij het overwegen van een andere baan.
Ambitie of ... ?
Onlangs had ik een gesprek met een jonge vrouw, A. Zij heeft een academische opleiding afgerond en werkt parttime als staffunctionaris. Deze functie combineert zij met haar gezin met drie jonge kinderen. Zij gaf aan haar toekomstplan steeds voor zich uit te schuiven. Een vriendin heeft haar geadviseerd met het oog op een aanstaande reorganisatie: grijp je kans om afdelingshoofd te worden. A worstelt heel erg met dit gegeven: enerzijds voelt ze de druk om carriere te maken, anderzijds wil zij voldoende tijd houden voor haar gezin.
Door de oefening waarden toe te passen op haar situatie wordt duidelijk waar haar prioriteiten liggen. Voor haar is gezin de belangrijkste omgeving, met daarbinnen waarden als aandacht en samen zijn. Werk is voor haar een belangrijke 2de context. Daarbinnen zijn humor en vakmanschap de hoogste waarden.
In deze rangorde van contexten en waarden zijn niet direct 'conflicten' aanwezig. Als A binnen de omgeving werk, ambitie en beloning als hoogste waarden had, dan zou er sprake van een spagaat kunnen zijn.
Het inzicht in waarden was voor A een opluchting. Zij ziet nu zelf in dat haar gezin het belangrijkste is voor haar en dat zij zich in haar werk ook goed kan richten op een functie waarin zij, met humor, haar vakmanschap nog verder kan ontwikkelen.
Past het bedrijf bij jou?
Bij het afwegen om te kiezen voor verandering van baan/bedrijf kan het ook zinvol zijn je waarden bepalen. Het bedrijf kent ook waarden en het is prettig als deze met jouw waarden overeenkomen.
Mensen vragen mij wel eens hoe je daar achter komt: mijn advies, mede als ex-P&O-er: vooral veel vragen tijdens het sollicitatiegesprek. Als een bedrijf in de organisatieomschrijving heeft staan: " Wij hebben betrokkenheid hoog in ons vaandel staan " en jij vindt dat ook een belangrijke waarde, is het nog goed om te weten wat precies onder betrokkenheid wordt verstaan. Als jij betrokkenheid interpreteert als: een Personeelsvereniging die leuke evenementen organiseert, een goed functionerende Ondernemingsraad, een vrijdagmiddagborrel, een soepele regeling bij ziekte in het thuisfront etc. en het bedrijf verstaat onder betrokkenheid: geen 9-5 mentaliteit, bereidheid om veel tijd te investeren in opleidingen en ...
Dus,.. gelijke waarden en toch niet
Wederzijdse verwachtingen kunnen wel eens tegenvallen, ondanks het feit dat zowel het bedrijf als jij dezelfde waarden noemen. Dus ook het doorvragen wat de ander precies bedoelt met een bepaald waardebegrip is van belang om een goede afweging te kunnen maken. |